- چهارشنبه 30 اردیبهشت 1405 - 11:39
- کد خبر : 187576
- رادیو و تلویزیون

سریال «کلینیک رویا» این روزها روی آنتن شبکه سه سیما، بحثهای زیادی را درباره تغییر نگاه ایرانیان به فرزندآوری برانگیخته است. این اثر که محصول مرکز سیمافیلم و مؤسسه فرهنگی هنری اندیشه شهید آوینی است، با کارگردانی سجاد مهرگان و تهیهکنندگی علیاکبر تحویلیان، در قالب کمدی-درام فانتزی، تحولات جمعیتی ایران را از دهه ۴۰ تا […]
سریال «کلینیک رویا» این روزها روی آنتن شبکه سه سیما، بحثهای زیادی را درباره تغییر نگاه ایرانیان به فرزندآوری برانگیخته است. این اثر که محصول مرکز سیمافیلم و مؤسسه فرهنگی هنری اندیشه شهید آوینی است، با کارگردانی سجاد مهرگان و تهیهکنندگی علیاکبر تحویلیان، در قالب کمدی-درام فانتزی، تحولات جمعیتی ایران را از دهه ۴۰ تا امروز روایت میکند.
از کنترل جمعیت تا پاداش فرزندآوری در سه دهه
بهرنگ ملک محمدی، مدیر گروه اجتماعی مرکز سیمافیلم، با اشاره به ضرورت ساخت سریالهایی با موضوع جوانی جمعیت گفت: طی سالهای اخیر با توجه به سیاست سازمان به منظور برنامهریزی و فرهنگسازی در خصوص قانون حمایت از خانواده و جوانی برای ترغیب جوانان و خانوادهها به ازدواج و فرزندآوری، ما تولیداتی با این موضوع داشتیم. از جمله سریال «آلا» که خردادماه سال گذشته از شبکه سه پخش شد. این سریال اجتماعی- خانوادگی که به سفارش سیمافیلم ساخته شد، حول محور یک مرکز درمان ناباروری به نام «آلا» میچرخید و روایتگر داستان زندگی افرادی بود که با مشکلات ناباروری و بچهدار شدن دست و پنجه نرم میکردند. قسمت هایی از این سریال همچنین به سلول های بنیادین و کاربردهای آن اختصاص داشت.
وی درباره «کلینیک رویا» توضیح داد: این مجموعه تلویزیونی تولید مرکز سیمافیلم است که هم اکنون از آنتن شبکه سه در حال پخش است. این سریال درام کمدی به کارگردانی سجاد مهرگان و تهیهکنندگی علی اکبر تحویلیان، محصول سال ۱۴۰۵ است و با نگاهی به تحولات چند دههای، فضایی را روایت میکند که زندگی شخصیتها در آن با تغییرات اجتماعی و پیشرفتهای علمی گره خورده است.
نگاه تاریخی به سیاستهای جمعیتی
ملک محمدی ادامه داد: این سریال نگاهش به موضوع فرزندآوری است. در واقع یک بررسی تاریخی از دهه ۴۰ تاکنون است این که چه تحولاتی در ایران در مقوله جمعیت رخ داده است. این کلینیک مکانی است که بحث فرزندآوری در دوره معاصر را هم به تصویر درآورده است. مشکلات فضاهای درمانی، کمبود پزشک تا دهه ۶۰ که بنا به دلایلی بحث کنترل جمعیت اتفاق میافتد تا این که به یک باره ایران در دهه ۹۰ دچار تغییر سیاستگذاری میشود و کارشناسان و متخصصان این حوزه به این نتیجه میرسند که جمعیت کشور در حال پیر شدن است و لزوم تغییر سیاستها در خصوص جمعیت و فرزندآوری جدیتر میشود.
وی افزود: در عرض سه دهه، سیاستهای آن دوران را به چشم میبینیم. پیر شدن جمعیت، افزایش هزینههای درمانی با افزایش جمعیت، افسردگی فضای جامعه و… در این سریال دهه به دهه ما شاهد تغییر این رویکرد هستیم و کشوری که در چند دهه گذشته سیاست کنترل جمعیت را در پیش گرفته بود هم اکنون برای جوان شدن جمعیت، به دنبال پاداشهای اجتماعی است. البته در این مسیر آسیبشناسیهای شرایط اقتصادی هم مورد بررسی قرار گرفته است. این که عدم تمایل به فرزندآوری بیشتر در مقوله شرایط اقتصادی یا مسائل فرهنگی و یا دیگر پارامترها میگنجد هم در پژوهشهای گروه تحقیق و نویسندگان مجموعه مدنظر قرار گرفت.
ضرورت برنامهریزی طولانیمدت
ملک محمدی با اشاره به این که «کلینیک رویا» با همکاری مؤسسه اندیشه شهید آوینی تهیه و تولید شده است، تاکید کرد: موضوع فرزندآوری نیاز به برنامهریزی طولانیمدت دارد و از دو منظر میتوان به این موضوع ورود کرد. یکی ساخت سریال اختصاصی، یکی هم این که در سریالهایی که تولید میشود، هم در ظاهر قضیه و هم قصههایی طراحی شود که به این موضوع اختصاص داشته باشد. آن چه که کارشناسان به آن باور دارند این است با آن که در شرایط کنونی جامعه، فرزندآوری بحثهای اقتصادی و اجتماعی به دنبال دارد اما بحث لذت فرزند داشتن ، امری است که دوست داریم مخاطب آن را حس کند. و مشکلات اقتصادی در حاشیه قرار گیرد.
وی ادامه داد: در تمام کارها این دستورالعمل وجود دارد که خط داستانی حاشیهای هم گنجانده شده است. مهرگان قبل از این سریال «آقای قاضی» را کار کرده بود. در این سریال بازیگران حرفهای باسابقه و جوان هم حضور دارند. قصه هر چه جلوتر برود مخاطب بیشتر با آن ارتباط برقرار میکند.
ملک محمدی ادامه داد: اگر ظرفیت وجود داشته باشد به ادامه ساخت این سریال هم فکر میکنیم چون بعضی کارها نیاز به تداوم دارد تا تأثیرگذاری بیشتری داشته باشد.
سایر پروژههای مرکز سیمافیلم
مدیر گروه اجتماعی در پایان به چند سریال دیگر نیز اشاره کرد و گفت : «آسباد» که درخصوص آسیابهایی در خطه سیستان و بلوچستان است و قصه شیرینی درباره فرهنگ این منطقه با نگاهی به ظرفیت های طبیعی، جغرافیایی و تاریخی دارد.
سریال «پرنده کوکی» که انشاءالله نیمه دوم امسال به پخش میرسد. مجموعه «بیگانگان» که مخاطبان زیادی داشت و حدود ۲۸ میلیون بازدید در تلوبیون داشت. همچنین سریال «ساهره» که سال گذشته از شبکه سه پخش شد.
یک مجموعه تلویزیونی هم در حال تهیه است که طرحی از زندگی خانم «کونیکو یامامورا» یا همان سبا بابایی، مادر شهید محمد بابایی است که با همکاری حوزه هنری تهیه می شود.
سجاد مهرگان از چالشها، فرمت جدید و سکانسهای حذفنشدنی میگوید
سجاد مهرگان، کارگردان «کلینیک رویا»، در پاسخ به این سؤال که «ساختن یک کمدی موقعیت در فضای بیمارستان آن هم با موضوع فرزندآوری، چه چالشهای خاصی داشت که ابتدا فکرش را نمیکردید؟ گفت: ساختار سریال کلینیک رویا کمدی-درام است. چیزی که در دنیا به آن میگویند درامِدی. ترکیبی از لحظات درام و کمدی است که ما در کلینیک رویا تصمیم گرفتیم لبههای فانتزی هم در آن ایجاد کنیم.
درامِدی نوعی کمدی اجتماعی یا درآمدی از ژانرهای سینمایی، تلویزیونی و تئاتر است که در آن عناصر طنز و جدی در یک اندازه یا در حدود یک اندازه به کار رفته است.
وی تصریح کرد: بزرگترین چالش ساخت «کلینیک رویا» همین فرمت و ساختار جدیدش برای تلویزیون بود. مخاطب تلویزیون عادت به تماشای این آثار ندارد. یعنی بیشتر آثار تلویزیونی در فرمت ملودرام، کمدی یا جنگی هستند. در واقع، ترکیب ژانری همیشه سخت و ریسکپذیر است، آن هم در موضوع فرزندآوری که از نگاه مخاطب در بسیاری از آثار تا به حال ساخته شده؛ شعاری به نظر میرسند. بزرگترین سختی ما این بود، یعنی ساخت یک فرمت جدید که باید ملاحظات بودجهای هم در آن رعایت میشد.
درباره انتخاب بازیگران و شگفتیهای سر صحنه
مهرگان در پاسخ به این که «بین بازیگران سریال، آیا کسی بود که در ابتدا به نظرتان برای نقشش مناسب نبود، اما سر صحنه شما را سورپرایز کرد؟ خاطرنشان کرد: تمام بازیگران اصلی سریال با حساسیت بالایی انتخاب شدند و چیزی در حدود یک ماه با آنها دورخوانی صورت گرفت و بالطبع این اتفاق هیچ وقت نیفتاد.
کارگردان این مجموعه در پاسخ به این سئوال که «اگر بخواهید یکی از سکانسهای سریال را انتخاب کنید که بعد از فیلمبرداری، خودتان هم موقع تدوین از دیدنش تعجب کردید و گفتید «بهتر از چیزی شد که فکر میکردم» آن سکانس کدام است؟ ، گفت: این اتفاق هم هرگز نیفتاد. روش من این گونه است که همیشه برای سکانسها دکوپاژ تدوینی دارم. یعنی خروجی تدوین همیشه برایم مشخص است و اگر با تدوینگر همسلیقه باشم مشکلی پیش نمیآید. پیش میآید که بعد از تدوین با خودم میگویم کاش این پلان را هم میگرفتم، ولی برعکسش نه.
فضاسازی دهه شصت برای بازیگران جوان
کارگردان «کلینیک رویا» درباره باورپذیر کردن فضای دهه شصت برای بازیگرانی که اکثراً آن سالها را تجربه نکرده بودند، توضیح داد: سعی کردم جهان سیاسی و اجتماعی و اقتصادی و هنری آن دوران را به طور کامل برای بازیگران شرح بدهم تا مختصات دقیقی از حال و هوای آن لحظه تاریخی پیدا کنند. برای همه دههها این فضا را در هدایت بازیگران سعی کردهام پدید آورم.
شخصیت «رویا» و تفاوتش با دیگر پزشکهای تلویزیون
مهرگان درباره شخصیت اصلی سریال گفت: کاراکتر رویا با بازی دقیق نیلوفر رجاییفر، دختری است که شبیه طبیعت است. مثل یک چشمه غیرقابلپیشبینی و سیال است. تمام تلاشش را میکند و در نهایت قضا و قدر را توکل میکند. رویا، رویای بزرگی دارد که در نهایت با پشتوانه خانوادهاش آن را محقق میکند. کلید فهم این کاراکتر «فاطر» بودن این کاراکتر است. این کاراکتر گشایش دارد. وارد معضلات میشود اما در نهایت مشکلات را ابتدا در خودش و در نهایت در جهان داستان حل میکند. رویا کاری میکند که مخاطب از واقعیت به سمت حقیقتی ورای واقعیت موجود میرود. جایی که از نظر من، واقعیت زندگی در آن نهفته است.
واکنش خانواده و دوستان؛ تأثیر رمانهای کلاسیک
مهرگان درباره واکنش نزدیکانش به سریال اظهار داشت: خیلیها تا همین قسمت به من میگویند که تا به امروز اثری ایرانی که تا این اندازه دخترها و روابط و احساس و منطقهاشان را درست بشناسد و بتواند آن را به نمایش بکشد، ندیدهاند. این خیلی برایم جالب بود و فکر میکنم نتیجه خواندن رمانهای جین وبستر، جین آستین و خواهران برونته باشد. به خصوص رمان بابا لنگ دراز. موضوع دیگر خانواده بود. خیلیها به من م یگفتند رابطه دختر و پدری در این سریال خوشایند است.
کارگردان در پاسخ به این سؤال که «بابک افرا در نقش بازیگر سینما خیلی جدی بود. چرا از بین همه خوانندهها، سراغ کسی رفتید که معروفترین ترانهاش «عاشقی به سبک ما» ست؟ این انتخاب شوخی بود یا حساب شده؟» گفت: در انتخاب هر کسی برای کاراکتری قاعدتاً اول به این فکر میکنم که بازیگر خوبی باشد. از نظر من «بابک افرا» توانایی بالایی در اجرای این نقش داشتند. علاوه بر اینکه دوست داشتم هنرمندی خارج از فضای سینما این نقش را اجرا کند. دلیل دیگری نداشته است.
سکانسی که حاضر به حذف آن نیست
مهرگان در پاسخ به این سؤال که اگر یکی از ممیزهای صداوسیما بیاید بگوید «فقط یک سکانس از سریالت را حذف کن» ؛ آن سکانس کدام است و چرا حاضر نیستید حذفش کنید؟ با صراحت گفت: من سکانسهای حسی بسیاری در این سریال دارم که همزمان هم خنده میاندازد و هم سرنوشت تراژیک کاراکترها در همان خنده، موجبات گریه را برای مخاطب فراهم میآورد. این سکانسها طراحی اصلی من برای این سریال بودند چون مخاطب نهایی اثر هنری را حس میدانم. حذف کردن این سکانسها همیشه برایم سخت است. از طرف دیگر لحظات فانتزی کار که برایشان زحمت بسیاری کشیدم تا مخاطب ایرانی لحن جدیدی از فانتزی را ببیند. حذف این سکانسها هم بسیار برایم سخت است.
معصومه کریمی: ماهرخ را از خاطره مادرم ساختم
معصومه کریمی، بازیگر نقش «ماهرخ» (مادر یک رزیدنت زنان)، از غیبت ۱۰ ساله خود در نقشهای تصویری میگوید:
این بار مادری با بچههای بزرگ را بازی میکردم؛ تجربهای تازه برایم. برای نزدیک شدن به شخصیت، مجموعهای از مادران واقعی را مرور کردم؛ از مادر خودم تا مادران اطرافم. همیشه کاراکتر زندهیاد حمیده خیرآبادی در ذهنم بود؛ مادری دوستداشتنی، مقتدر و دلنشین.
کریمی افزود: برای رسیدن به شخصیت «ماهرخ»، مجموعهای از تجربههای زیسته و تصویر مادران مختلف را در ذهن مرور کردم . در طول بازی هم خیلی جاها به یاد مادر خودم میافتادم و خیلی جاها هم یاد مادرانی میافتادم که در طول زندگیام دیده بودم. البته همه اینها وابسته به این است شخصیت نوشتهشده در فیلمنامه به چه سمت وسویی میرود؛ چون درنهایت همه چیز به متن اصلی، نگاه نویسنده و خاستگاه کارگردان برمیگردد که چه مادری را میخواهند به تصویر بکشند. من هم سعی کردم نزدیکترین و درستترین نسخه را برای این شخصیت پیدا کنم. برای من این مسیر، با مرور لحظههای شیرین و تلخ زندگیام و تجربههایی که از مادران مختلف داشتم، شکل گرفت.
وی درباره تصویر خانواده در سریال تأکید کرد در یک کمدی فانتزی نباید انتظار جامعیت صددرصدی داشت، اما خانواده «مرزبان» مهربان، پشتهم و نماینده فرهنگ ایرانی است .
نیلوفر پارسا: «کلینیک رویا» حال مردم را خوب میکند
نیلوفر پارسا، بازیگر نقش «مینا پذیرش» که تقریبا سه ماه از مادر شدنش گذشته بود، گفت : نقش من چندبعدی است؛ در بیمارستان سختگیر و جدی، اما در خلوت لایههای زنانه و هنری دارد. همذاتپنداری من با فضای زایشگاه خیلی کمک کرد. ما تکتک سکانسها را با موسیقی مخصوص آن صحنه تمرین میکردیم. سجاد مهرگان یک تئوریسین عملگراست؛ کمتر کارگردانی با این هوش و دقت دیدهام.
پارسا درباره جنس روایت سریال افزود: این سریال خیلی شبیه خود زندگی است؛ شلوغ، عجیب، پراتفاق و گاهی خندهدار. زندگی واقعی همینقدر غیرقابل پیشبینی است و «کلینیک رویا» همین فضا را به تصویر کشیده است.
پارسا هدف اصلی سریال را «بهتر شدن حال مردم» میداند: ما در شرایط جنگی سر کار میرفتیم، اما امید داشتیم که لبخند و دقایقی فراغت از دغدغهها را هدیه به مردم عزیز کشورمان بکنیم.
نظرات