- یکشنبه 19 مهر 1405 - 14:33
- کد خبر : 194322
- رادیو و تلویزیون

برای گفتن از یک مسئله تلخ اجتماعی، لازم نیست با زبانی تلخ سخن گفت. برنامه «نفس عمیق» با تکیه بر زبان طنز و موقعیت های کوتاه نمایشی تلاش میکند بخشی از دغدغهها و چالشهای روزمره جامعه را از زاویهای متفاوت به تصویر بکشد؛ زاویهای که در آن، رنج و آسیب اجتماعی سوژه خنده نیست، بلکه […]
برای گفتن از یک مسئله تلخ اجتماعی، لازم نیست با زبانی تلخ سخن گفت. برنامه «نفس عمیق» با تکیه بر زبان طنز و موقعیت های کوتاه نمایشی تلاش میکند بخشی از دغدغهها و چالشهای روزمره جامعه را از زاویهای متفاوت به تصویر بکشد؛ زاویهای که در آن، رنج و آسیب اجتماعی سوژه خنده نیست، بلکه رفتارها، تناقضها، سوءتفاهمها و واکنشهای انسانی به موقعیتهایی طنزآمیز تبدیل میشوند.
طنز؛ راهی برای نزدیک شدن به مسائل جدی
«نفس عمیق» یک برنامه کوتاه نمایشی و طنزمحور است که با هدف پرداختن به برخی معضلات و دغدغههای اجتماعی ساخته شده است. ایده اصلی برنامه بر این مبنا شکل گرفته که پرداخت مستقیم و جدی به برخی بحرانهای اجتماعی، ممکن است فضای اثر را بیش از اندازه تلخ و سنگین کند و فاصلهای میان مخاطب و موضوع ایجاد شود.
علی حکمتنیا، تهیهکننده برنامه، معتقد است طنز میتواند این فاصله را کاهش دهد. به گفته وی، برخی مسائل اجتماعی در صورت پرداخت مستقیم ممکن است این احساس را در مخاطب ایجاد کنند که قرار است با یک پیام آموزشی یا نصیحت مواجه شود؛ در حالی که طنز میتواند همان مسئله را در قالب یک موقعیت آشنا و انسانی روایت کند.
حکمت نیا درباره رویکرد برنامه میگوید: مهمترین ظرفیت طنز این است که گارد مخاطب را پایین میآورد. مخاطب ابتدا با قصه همراه میشود و بعد به لایه جدیتر آن میرسد. وی خاطرنشان می کند در «نفس عمیق» تلاش شده است خود رنج و آسیب اجتماعی، دستمایه خنده قرار نگیرد. آنچه در موقعیت طنز قرار میگیرد، بیشتر رفتارهای اشتباه، تناقضهای انسانی، سوءتفاهمها و واکنشهایی است که در دل مسائل اجتماعی شکل میگیرند.
مرز باریک میان طنز و لودگی
تهیه کننده برنامه «نفس عمیق» معتقد است یکی از چالشهای اصلی تولید چنین برنامهای، پیدا کردن مرز میان طنز و هجو و لودگی است؛ بهخصوص زمانی که موضوع، یک مشکل واقعی در زندگی مردم باشد.
حکمتنیا درباره این مسئله میگوید: کار سختی بود؛ چون نباید به سمت لودگی میرفتیم و این شائبه ایجاد میشد که در حال مسخره کردن مشکلات مردم هستیم. باید طنزی انتخاب میکردیم و به سبکی به آن می پرداختیم که به کسی برنخورد و در عین حال خود مشکل هم تحتالشعاع قرار نگیرد.
به همین دلیل، بخش قابل توجهی از زمان تولید «نفس عمیق» صرف پژوهش، نگارش و بازنویسی متنها شده است. به گفته تهیهکننده برنامه، گروه در ابتدا بسیاری از موضوعات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی را بررسی و از میان آن ها، سوژه هایی را انتخاب کرده است که امکان تبدیل شدن به یک موقعیت نمایشی را داشتهاند.
حتی پس از انتخاب موضوع نیز کار به پایان نمیرسید. موقعیتهای مختلف بارها نوشته، اتود و در تمرین و اجرا آزمایش میشدند تا مشخص شود نتیجه نهایی چگونه خواهد بود. بسیاری از این موقعیتها به مرحله خروجی نهایی نرسیدند.
پنج نویسنده برای خلق موقعیتهای متفاوت
حکمت نیا ادامه داد: برای رسیدن به این زبان و فرم، «نفس عمیق» از یک تیم پژوهشی و پنج نویسنده بهره برده است.
علی شیرخانی، حامد مکملی، سعید آقاخانی، نیلوفر ناظری و محمدجواد محسنی هرکدام نگارش اپیزودهایی از این مجموعه را برعهده داشتهاند.
تنوع نویسندگان نیز موجب شده است موضوعات مختلف از زوایای گوناگون مورد بررسی قرار گیرد و هر سوژه متناسب با ظرفیت نمایشی خود، به یک موقعیت طنز تبدیل شود.
حکمتنیا درباره فرآیند تولید محتوا هم میگوید: تا وقتی موقعیت نمایشی درنمیآمد، موضوع را انتخاب نمیکردیم. موقعیتهای مختلف را فراهم میکردیم، تست میکردیم و به تمرین و اجرا میآوردیم تا ببینیم خروجی کار چه میشود. وقتی به خروجی مطلوب میرسیدیم، آن اپیزود انتخاب میشد.
«نفس عمیق»؛ نگاهی کوتاه، اما بسیار عمیق به دغدغههای روزمره
موضوعات انتخابشده برای «نفس عمیق» طیفی از مسائل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی را دربرمیگیرد؛ از گرانی و نوسانات اقتصادی گرفته تا شایعات مربوط به جنگ، ازدواج در سنین بالا و دیگر دغدغههایی که در زندگی روزمره مردم حضور دارند.
در مرحله نخست، ۱۵ موضوع از میان سوژههایی که از نگاه گروه، اهمیت و اولویت بیشتری داشتهاند، برای تولید انتخاب شده است.
ساختار برنامه نیز بر پایه بخشهای نمایشی کوتاه شکل گرفته و هر بخش حدود پنج تا شش دقیقه زمان دارد. این قالب کوتاه کمک میکند هر موضوع در یک موقعیت مشخص و فشرده روایت شود و مخاطب بدون ورود به یک روایت طولانی، با مسئله اصلی مواجه شود.
هشدار درباره بحرانهایی که ممکن است شکل بگیرند
آنچه «نفس عمیق» را از یک برنامه صرفاً سرگرمکننده جدا میکند، هدفی است که سازندگان برای طرح موضوعات اجتماعی در نظر گرفتهاند.
حکمتنیا میگوید هدف اصلی برنامه، هشدار درباره مسائلی است که اگر امروز مورد توجه قرار نگیرند، ممکن است در آینده به بحرانهای بزرگتری تبدیل شوند.
از این منظر، طنز در «نفس عمیق» صرفاً ابزاری برای خنداندن مخاطب نیست؛ بلکه دریچهای برای دیدن دوباره برخی رفتارها و اتفاقات اجتماعی است. مخاطب ممکن است در جریان تماشای یک موقعیت طنز، با تجربهای روبهرو شود که خودش آن را تجربه نکرده، اما نمونه آن را در اطرافیان یا جامعه دیده باشد.
به تعبیر سازندگان، هدف این است که مخاطب پس از تماشای برنامه، ضمن همراهی با فضای طنز، موضوع را نیز مرور کند و نسبت به مسئلهای که در پس موقعیت نمایشی قرار دارد، حساس شود.
از دلار و شایعه جنگ تا داماد لاکچری؛ آنچه در ۱۵ قسمت اول «نفس عمیق» میگذرد!
پانزده قسمت نخست برنامه «نفس عمیق» در شبکه نسیم، سفری است به لایههای پنهان جامعه؛ جایی که به بررسی چالشهای روز و تضادهای رفتاری پرداخته می شود. «نفس عمیق» در پکیج ۱۵ قسمت نخست خود، طیف گستردهای از موضوعات اجتماعی، اقتصادی و رفتاری را مورد تحلیل قرار میدهد. این برنامه با نگاهی نقادانه، به بررسی پدیدههایی نظیر رویافروشیهای مدرن، تاثیرات مخرب تبلیغات ماهوارهای و فضای مجازی، و بحرانهایی مانند مدرکگرایی و بلوغ اجتماعی در تصمیمگیری برای ازدواج میپردازد.
همچنین ابعاد اقتصادی شامل نوسانات قیمت دلار و شایعات جنگی، در کنار چالشهای محیطزیستی مانند آلودگی هوا و حوادثی مثل آتشسوزی، در این مجموعه بررسی شدهاند.
علاوه بر این، «نفس عمیق» به بررسی الگوهای رفتاری و ساختارهای خانوادگی نیز میپردازد؛ از تحلیل سبک زندگیهای مبالغهآمیز مثل ساعتهای لاکچری و دامادهای لاکچری گرفته تا بحثهای عمیقتر درباره قضاوتهای اجتماعی، مفهوم روشنفکر و پیوندهای انسانی در قالب رابطه پدر و پسر. این مجموعه تلاش میکند با نگاهی جامع، تصویری از واقعیتهای ملموس و چالشهای جاری جامعه ارائه دهد.
دو بازیگر اصلی و روایت موقعیتهای اجتماعی
حمید عرب و محمد طاهرخانی دو بازیگر اصلی «نفس عمیق» هستند که موقعیتهای مختلف اجتماعی را در قالب روایتهای طنز به تصویر میکشند. در کنار آنها، بازیگران مهمان نیز در برخی قسمتها حضور دارند.
کارگردانی ۱۲ قسمت را محمدمهدی محسنی برعهده داشته و سه قسمت از مجموعه هم به کارگردانی علی شاهمرادی تولید شده است.
امیرمهدی اخروی بهعنوان مدیر فیلمبرداری و احسان خزایی بهعنوان مدیر صدابرداری نیز از دیگر عوامل این برنامه هستند.
تولید در شرایط دشوار
«نفس عمیق» از هفته نخست مهرماه پخش خود را آغاز کرده است؛ برنامهای که تولید آن در شرایط دشوار و همزمان با شرایط جنگی انجام شد.
تهیهکننده برنامه ضمن قدردانی از همراهی عوامل، از حمایت مدیران شبکه نسیم و بهطور ویژه دکتر محمدرضا خوشرو و دکتر علی رحیمی یاد کرده و همراهی و دلسوزی تیم تولید را یکی از عوامل پیشبرد پروژه دانسته است.
ادامه روایت در فضای مجازی
در کنار پخش تلویزیونی، بخشهایی از «نفس عمیق» در فضای مجازی نیز منتشر شده است. به گفته سازندگان، انتشار این بخشها با بازخوردهای مثبتی همراه بوده و امکان دسترسی مخاطبان به آیتمهای کوتاه برنامه را خارج از قاب تلویزیون نیز فراهم کرده است.
وقتی خنده، جدیت یک مسئله را پنهان نمیکند
«نفس عمیق» تلاش میکند میان دو ضرورت حرکت کند: سرگرم کردن مخاطب و پرداختن به مسئلهای که در پس خنده قرار دارد. در این مسیر، مهمترین چالش، حفظ فاصله میان طنز و تمسخر است؛ فاصلهای که سازندگان برنامه برای رسیدن به آن، بخش قابل توجهی از فرآیند تولید را به پژوهش، نگارش، بازنویسی، تمرین و آزمون موقعیتهای نمایشی اختصاص دادهاند.
در نهایت، آنچه از این برنامه انتظار میرود صرفاً خنداندن مخاطب نیست؛ بلکه قرار است خنده، فرصتی برای مکث و تأمل باشد. «نفس عمیق» میخواهد برخی مسائل را پیش از آنکه به بحرانهای بزرگتر تبدیل شوند، در قالبی سادهتر و قابلارتباطتر به مخاطب یادآوری کند؛ روایتی که در آن، طنز نه برای پوشاندن تلخی مسئله، بلکه برای نزدیکتر شدن به آن به کار گرفته شده است.
نظرات