مریم کاظمی درباره وضعیت امروز تئاتر کودک اظهار کرد: با توجه به شرایط و نبود ثبات اجتماعی و بحران‌های اقتصادی تولید تئاتر کودک حداقل در چهار سال گذشته به لحاظ کمی بسیار آمار خوبی دارد، آثار زیادی تولید می‌شود، علاقه‌مندی خانواده‌ها به جست و جوی آثار مناسب کودکان، پرداخت هزینه توسط خانواده‌ها برای اردوهای تماشای تئاتر که مدارس برای فرزندانشان برنامه‌ریزی می‌کنند، دعوت گروه‌های نمایشی سیار که به مدارس، مهدکودک‌ها و آموزشگاه‌ها دعوت می‌شوند اتفاق‌های پراهمیت و خوبی در تئاتر کودک و نوجوان است.

وی اضافه کرد: در عین حال دعوت از گروه‌های نمایشی سیار و سفارش آثاری به مناسبت‌های اجتماعی، تریلی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و کانون پرورش فکری و سفر به شهرستان‌ها، کارهای سفارشی موضوعی ادارات و وزارتخانه‌ها مثل آب و برق و…، ورود شهرداری‌ها، حوزه هنری، سازمان میراث فرهنگی، موسسات آزاد آموزشی، تماشاخانه‌های خصوصی، سایر وزارتخانه‌ها و ادارات و سفارش کار بر اساس تکریم شخصیت‌های اجتماعی و تهیه‌کننده‌های استان‌های کشور برای دعوت از گروه‌های اجرایی، انگیزه خوبی برای تمامی نمایشگرانی است که می‌خواهند در حوزه تئاتر فعالیت کنند اما بودجه‌ای ندارند یا کمک هزینه‌ها کفاف خرج‌کرد را نمی‌دهد، به این وسیله بخشی از هزینه‌های تولید خودشان را تامین می‌کنند.

تبدیل تئاتر کودک به کالای قابل فروش

کاظمی که دو دوره دبیری جشنواره بین‌المللی تئاتر کودک و نوجوان را برعهده داشته است، اظهار کرد: با این وجود نمی‌توانیم بگوییم به لحاظ کیفی در جایگاه خوبی هستیم زیرا سفارش‌های موضوعی، تولید زودبازده و ورود ناگهانی به بازار تئاتر کودک و نوجوان، تئاتر کودک را بیشتر به یک کالای قابل فروش تبدیل کرده است.

این بازیگر و طراح تئاتر کودک و نوجوان افزود: طبیعی است که باید بازار تئاتر کودک رونق و انسجام و فروش داشته باشد اما در نبود کمپانی‌ها و حمایت‌های سالانه با برنامه‌ریزی درازمدت، تلاش‌ها پراکنده، نافرجام و اتفاقی است، جرقه‌هایی می‌بینیم اما زود خاموش می‌شود زیرا سوخت تامین‌کننده مستمر نیست.

وی گفت: بنابراین نمی‌توان ارزیابی هنری و فنی درستی انجام داد و نقد مناسب تئاتری را فعال کرد زیرا امکانات و شرایط عادلانه‌ای برای این کار فراهم نشده است و فقط می‌توان به همه نمایشگران کودک و نوجوان خداقوت و تبریک گفت که هستند، کار می‌کنند و چراغی را هر چند سوسو، روشن نگه می‌دارند.

کارگردان تئاتر «خواتین پنج قلعه» درباره دوران اوج تئاتر کودک نیز بیان کرد: به نظرم نباید در مورد تئاتر به این صورت نظر کلی داد، اصطلاح دوران اوج تئاتر یا سینما تعریف ژورنالیستی و مجازی از فعالیت و رویدادی است که در کف جامعه جریان دارد، به نظرم تئاترهای بزرگسال و کودک همیشه در اوج است، زیرا تئاتر بازتابی از جامعه است، جامعه همیشه زنده و پویا است، غم و شادی بخشی از زندگی است، سیاهی و سفیدی رنگ‌های زندگی هستند. روزهای خوب و روزهای بد دیدگاه انسان‌های همین جامعه در موقعیت‌های مختلف است و تئاتر هم باید بازتاب همین رنگ‌ها و طیف‌های رفتاری و فکری باشد.

کاظمی گفت: وقتی تولیدات تئاتری با کیفیت مناسب و کمیت چشمگیر وجود دارد می‌پنداریم دوره اوج تئاتر است. این دوره اوج تئاتر نیست، بلکه دوره اوج تحولات اجتماعی است که تئاتر هم از آن بی‌نصیب نمی‌ماند، وقتی جامعه ایستا شود تئاتر هم ایستا می‌شود.

وی افزود: وقتی جامعه مشکل اقتصادی دارد، تئاتر هم مشکل اقتصادی دارد، وقتی جامعه بی‌بندبارو مصرفی است، تئاتر هم بی بندوبار و مصرفی است، وقتی جامعه به مولف احترام نگذارد، تئاتر هم دزد ایده است و احترام نمی‌گذارد، وقتی جامعه تقلیدگراست، تئاتر هم کپی می‌کند، وقتی جامعه دروغ می‌گوید تئاتر هم دروغین می‌شود، وقتی جامعه کتاب نمی‌خواند، تئاتر هم بی‌اندیشه می‌شود. بنابراین تئاتر همواره در نقطه اوج اجتماعی خود است و هیچ گاه سقوط نمی‌کند، این را تاریخ‌نگاران باید بنویسند.

ارزش‌های جشنواره تئاتر کودک و نوجوان را در طول زمان باید حفظ کرد

عضو هیات انتخاب بخش کودک سی‌ویکمین جشنواره تئاتر کودک و نوجوان بیان کرد: این جشنواره فرصت خوبی است که با نمایش‌های سرتاسر ایران در سالی که گذشت آشنا شویم. همین طور زمانی که امکانش فراهم بود فعالیت‌های تئاتری چند سال گذشته جهان را می‌توانستیم ببینیم.

وی گفت: جشنواره فرصتی که هنرمندان آثار، نوآوری‌ها، تلاش‌ها و تجربه‌های عملی خود را نشان می‌دهند، یاد می‌دهند و یاد می‌گیرند، خودخواهی‌ها را کنار می‌گذارند زیرا شاید کسی خیلی دور از ما بسیار بهتر از ما فکر کرده باشد و بهتر از ما عمل کرده باشد و بهتر از ما کارکرد دیالکتیک تئاتر را فهمیده باشد.

کاظمی افزود: در کشور ما رقابت هم انگیزه خوبی برای گروه‌های نمایشی است، در دنیا جشنواره‌های غیررقابتی معتبری وجود دارند اما شامل همه جشنواره‌ها نیست، بنابراین خوب است که جشنواره کودک و نوجوان رقابتی بوده و رقابتی مانده است.

کارگردان تئاتر «رویای شب تابستان» با تاکید بر اهمیت جشنواره تئاتر کودک و نوجوان اظهار کرد: این جشنواره نقطه عطف همه نمایشگران این صنف است. در طول زمان باید ارزش‌های خوب آن را حفظ کرد و فراموش نکرد، زیرا روزمره‌گی به جشنواره هم راه پیدا می‌کند و به تدریج یادمان نمی‌آید چه امتیازهایی داشته‌ایم و چه نقاط قوتی را ویران کرده‌ایم و به روزمره راضی شدیم و آن‌ وقت در دراز مدت چیزی باقی نمی‌ماند، شاید در آینده فقط راضی شویم که باشد، نقدی نکنیم، سوالی نپرسیم و بی‌تفاوت شویم. باید مراقب آنچه برایمان مهم است باشیم، به این جشنواره اعتقاد دارم، امیدوارم ققنوس جایگاه خودش باشد.

سی و یکمین دوره جشنواره تئاتر کودک و نوجوان با شعار «حال خوب بچه‌های امروز، حال خوب ایران فرداست» به دبیری مرضیه برومند از هشتم تا سیزدهم آذرماه در همدان برگزار خواهد شد. «مسابقه تئاتر ویژه خردسالان»، «مسابقه تئاتر ویژه کودکان»، «مسابقه تئاتر ویژه نوجوانان»، «مسابقه آثار فضای باز و دیگرگونه‌های اجرایی»، «مسابقه نمایشنامه‌نویسی»، «نمایش‌های ملل»، «تئاتر ملل» و «کارگاه‌های علمی ـ پژوهشی و انتقال تجربه» از بخش‌های این جشنواره است.