مجموعه گزارش های “تجربه های تماشا در کنار کودکان” در قسمت هفتم به نقد و بررسی نمایش کودک “من و دَر لجباز” به نویسندگی و کارگردانی محمود تیموری می پردازد که از ۲۹ فروردین ماه ۱۳۹۷ در مجموعه تئاتر دیوار چهارم اجراهای خودش را آغاز کرده است و  “من و دَر لجباز” را باید نخستین نمایش کودکی برشمرد که در مجموعه تئاتر دیوار چهارم به روی صحنه می رود و تصمیم تیم مدیریتی مجموعه تئاتر دیوار چهارم برای حمایت از تئاتر کودک جای تقدیر دارد. به امید اینکه به طور مستمر و همیشگی ادامه یابد.

نمایشنامه “من و در لجباز” نوشته محمود تیموری را در مجموع می توان یک نمایشنامه متوسط ارزیابی کرد. متوسط از این جهت که نکات مثبت و منفی به یک اندازه در اثر قابل مشاهده است. در اینجا، ابتدا نکات منفی مورد بررسی قرار می گیرد سپس به نکات مثبت خواهیم پرداخت. نمایشنامه “من و در لجباز” را می توان برداشتی آزاد از داستان معروف حسن کچل دانست البته حسن کچلی که در آستانه چهل سالگی است که از نکات مثبت اثر به شمار می رود. در دقایق ابتدایی روایت، وقتی دَر خانه شخصیت اصلی داستان به علت طوفان از لولا در می آید و آنها تصمیم می گیرند که دَر را برای تعمیر ببرند، با چند کنش و واکنش، شخصیت اصلی داستان می پذیرد که در را حمل کند در صورتی که باید پرداخت بهتری در اینجا صورت می گرفت. از سوی دیگر، “در لجباز” که می توان آن را “در جادویی” نیز نامید، مکان های گوناگونی را شامل می شود که برخی از آنها، همانند ویلا، زندان، هلیکوپتر، مدرسه و استادیوم در طول داستان کارکرد دراماتیک پیدا نمی کنند هر چند که آنها را می توان به خرابی در ارتباط داد ولی وجود یکی، دو تا از آنها کفایت می کرد. همچنین، تعدد مکان ها باعث می شود اثر در پرده دوم در دقایقی از ریتم بیافتد و مخاطبان، داستان اصلی را به فراموشی بسپارند. از دیگر نکات قوت “من و در لجباز” می توان به شخصیت نوزاد کوچولوی گم شده اشاره کرد که به خوبی پرداخت می شود و از نظر ماهیت شخصیتی، در تضاد با شخصیت حسن کچل چهل ساله قرار می گیرد که کُنش های خوبی را به وجود می آورد. نگاه طنازانه نمایشنامه نویس به مشاغل مختلف و همراه با معرفی کارکرد آنها به کودکان از دیگر نکات مثبت “من و در لجباز” است که جنبه سرگرمی و آموزشی را به صورت توامان دارد.

بازیگران، همگی بازی های خوبی را از خودشان به نمایش می گذارند ولی پروانه نوایی، بازیگر نقش نوزاد کوچولوی گمشده با ورودش، حال و هوای دیگری را به روایت می بخشد و مخاطبان را بیش از پیش با نمایش “من و در لجباز” همراه می سازد که باید به وی برای چنین بازی مثال زدنی و قابل باوری دست مریزاد گفت. از سوی دیگر، محمود تیموری در نقش حسن کچل چهل ساله با پروانه نوایی، بازیگر نقش نوزاد کوچولوی گمشده بده بستان های خوبی با یکدیگر دارند که تماشای تعاملات آنها برای تماشاگران، بسیار شیرین است.

طراحی صحنه محمود تیموری به خوبی برای مخاطبان فضای یک خانه جنگلی را به تصویر می کشد. آناهیتا کاشف در مقام طراح لباس، با انتخاب پوشش مناسب برای شخصیت ها، ما به ازاهای بیرونی را به یاد تماشاگران می آورد که ناشی از شناخت آناهیتا کاشف از نوع پوشش شخصیت های مختلف است. در ضمن، یک نکته دیگر  تعویض لباس بازیگران است که به دلیل تعدد نقش ها به سرعت صورت می پذیرفت و نکته اشاره شده، نشان دهنده بخش دیگری از توانایی های آناهیتا کاشف، طراح لباس نمایش کودک “من و در لجباز” است. عملکرد محمود تیموری را در مقام طراحی نور می توان قابل قبول ارزیابی کرد هر چند که بازی با نورها در زمان تعویض صحنه ها به مرور چشمان مخاطبان را می آزارد و باعث می شود لحظاتی از صحنه رو برگردانند. در نهایت، ضعیف ترین عملکرد را حمیرا هزاوه، طراح پوستر به خودش اختصاص می دهد؛ نخستین نکته ای که من را از تماشای “من و در لجباز” دلسرد می کند، طراحی پوستر اثر است زیرا طراح پوستر، طرح پوستر کودکانه و طرح پوستر دم دستی را با یکدیگر اشتباه می گیرد. بیش و پیش از عکس ها و خبرهای منتشر شده از یک نمایش کودک، پوستر اصلی ترین معرف نمایش به کودکان و والدین آنها است. همچنین، طرح پوستر “من و در لجباز” قادر به ایجاد جذابیت بصری برای بینندگان پوستر نیست. همچنین، نباید به سادگی از کنار موسیقی خوب مهدی مریخ گذشت که تجربه شنیداری دلنشینی برای کودکان ایجاد می کند.

والدین همانقدر که به تغذیه کودکان دلبندشان اهمیت می دهند، باید به فکر تغذیه سمعی و بصری کودکانشان باشند و مجموعه گزارش های “تماشا در کنار کودکان” می کوشد والدین را در انتخاب بهترین نوع تغذیه سمعی و بصری برای کودکان یاری برساند و در ادامه، برای کودکان، زمانی خوش همراه با آموزه های بیشتر را فراهم بیاورد.

سینماخانه / فرزاد جمشیددانایی