به گزارش سینماخانه و به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی سیما، مراسم اختتامیه‌ جشنواره تلویزیونی مستند دوشنبه دوم شهریورماه در سالن شماره ۹ پردیس سینمایی ملت برگزار شد. در این مراسم برگزیدگان بخش‌های مختلف جشنواره معرفی شدند.پیمان جبلی رئیس سازمان صدا و سیما، سیدرضا صالحی امیری وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، محسن برمهانی معاون سیما رسانه ملی، امیر اکرمی‌نیا سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی ایران، حسین زارع‌زاده مدیر شبکه مستند و دبیر نهمین جشنواره تلویزیونی مستند، سیدسلیم غفوری قائم مقام معاون سیمای رسانه ملی،محمد حمیدی مقدم مدیرعامل مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی، امیر جلال مقدم معاون هماهنگ‌کننده نیروی دریایی ارتش، نازنین پیرکاری مدیرعامل موسسه تصویر شهر، فاطمه محمدی مدیرعامل موزه سینما و جمعی از مدیران و مسئولان فرهنگی و هنری کشور و فیلمسازان مستند مهمان این برنامه بودند. اجرای این مراسم را حمید محمدی برعهده داشت.

 

پیمان جبلی: مستندسازان نزدیک‌ترین عنصر رسانه‌ای در تماس با حقیقت هستند
دکتر پیمان جبلی رئیس رسانه ملی در مراسم اختتامیه جشنواره تلویزیونی مستند گفت: بارها تایید کرده‌ایم که با افتخار، رسانه ملی خانه مستندسازان است و تمامی امکانات و ظرفیت‌های خود را در اختیار مستندسازی قرار می‌دهد. اگر روایت حقیقت را وظیفه ذاتی رسانه بدانیم و در بحران‌ها، روایت اول را کار رسانه بدانیم، غنی سازی این روایت توسط مستندسازان صورت می‌گیرد. روایت خبری، گذرا و کوتاه، اگرچه اشراف کوتاهی به مخاطبان می‌دهد، اما غنی‌سازی آن فقط توسط مستندسازان صورت می‌گیرد. بنده معتقدم هر کس که جامعه انبوه را مخاطب خود می‌داند، به مستندسازان حسادت می‌کند چرا که نزدیک ترین عنصر رسانه‌ای مماس با حقیقت، مستندسازان هستند. شاید بتوان گفت که بازنمایی حقیقت رخ نمی‌دهد، مگر با تلاش مستندسازان.
وی با اشاره به نهمین جشنواره تلویزیونی مستند گفت: خوشبختانه این جشنواره روند رو به رشدی داشته و آثار آن نسبت به دوره‌های دیگر رشد داشته‌اند. باید اعلام کنم که در این دوره تعداد آثار رسیده به بیش‌از۴ هزار اثر رسیده است، درحالی که در دوره‌های قبل ۳ هزار اثر داوطلب حضور در جشنواره شده بودند. این رشد آمارییک واقعیت را نشان میدهد؛ همانطور که ما در تلویزیون میزبان مستندسازان هستیم و رسانه ملی را خانه آنان می‌دانیم، مستندسازان هم همراهی و هم افزایی با تلویزیون دارند و  محصولات تولیدی خود را از این قاب به نمایش می‌گذارند.
رئیس رسانه ملی در بخش دیگری از صحبت‌های خود گفت: چند اتفاق ویژه در سینمای مستند رخ داده است که حائز توجه است. در شرایطی که همه در قلب بحران، به دنبال جایی برای در امان ماندن می‌گردند، مستندساز به میدان می‌آید و رشد می‌کند. تنوع موضوعات در خلال جنگ برای مستندسازان مهم است و به او کمک می‌کند دانش و تجربه خود را بالا ببرد. جالب است بدانید در غرب آسیا، حرفه‌ای‌ترین مستندسازان فلسطینی‌ها هستند؛ در ایران و لبنان نیز همین است و مستندسازان ما بسیار حرفه‌ای هستند. فراموش نکنید در مورد میناب بسیار صحبت شد اما در مورد لامرد کمتر صحبت کردیم و باید مستندسازان از آنجا هم فیلم بسازند. این روایت‌ها تا سالهای سال نیازمند مستندهای حرفه ای است تا بتوانیم جنگ و شهدا را روایت کنیم. کسانی که مردانه ایستادند.
وی درخواستی از مستندسازان داشت و گفت: خواهش می‌کنم تنوع در تولیدات مستند را فقط به قاب ۴۵ دقیقه‌ای تلویزیون محدود نکنید و باید به ساخت مستندهای کوتاه‌تر هم توجه کرد. ما در رسانه ملی برای نمایش تمام قالب‌های مستند اعلام آمادگی می‌کنیم.
جبلی هشداری به مستندسازان داد و گفت: در اینجا بایدیک هشداری هم به مستندسازان بدهم و آنهم رواج غیرطبیعی هوش مصنوعی در تولیدات رسانه‌ای است. هوش مصنوعییکی از بزرگترین آفت‌ها در عرصه سینمای مستند است و نباید اجازه داد هوش مصنوعی جایگزین حضور فیزیکی و شهود مستندساز برای لمس حقیقت در میدان بشود. مستندساز است که به شهادت می‌رسد و در صحنه درگیری ها مصدوم می‌شود اما هوش مصنوعی اینگونه نیست. به عبارت دیگر، مستندساز مقدس است اما هوش مصنوعی این گونه نیست. باید این چالش را جدی گرفت.
رئیس صدا و سیما در بخش پایانی صحبت‌های خود گفت: در سال‌های اخیر تحول در صدا و سیما را بر دو بال عدالت و هویت قرار داده‌ایم. هر دو سرفصل، زمینه کار گسترده مستندسازان را فراهم می‌کند. در دوران تحول تمام شبکه‌های استانی و سیما، به جز یک مورد، به کیفیت اچ دی رسیدند تا دغدغه مستندسازان که نمایش فیلم‌هایشان با بالاترین کیفیت بود، محقق شود.

 

زارع‌زاده: مستند، کشف معنای رویدادهاست
حسین‌زارع‌زاده دبیر نهمین جشنواره تلویزیونی مستند در این مراسم گفت: مستند، فقط ثبت آنچه روی داده نیست؛ مستند، کشف معنای رویدادهاست. دوربین مستندساز، اگر با صداقت و مسئولیت همراه باشد، تنها تصویر نمی‌گیرد؛ حافظه یک ملت را شکل می‌دهد و لحظه‌های فراموش‌نشدنی تاریخ را برای نسل‌های آینده به یادگار می‌گذارد.
وی ادامه داد: در روزهای دشوار جنگ تحمیلی ۱۲ روزه و نیز در ایام جنگ رمضان، مستندسازان، عکاسان و گزارشگران میهن دوست ما بار دیگر نشان دادند که روایت حقیقت، گاه در سخت‌ترین و پرخطرترین شرایط شکل می‌گیرد. آنان برخلاف برخی هنرمندنماها در کنار مردم ایستادند، در متن حادثه حضور یافتند و با دوربین، قلم و نگاه انسانی خود، وقایع را به شکلی اثرگذار و ماندگار ثبت کردند. تصاویری که در آن روزها ثبت شد، تنها گزارش یک جنگ نبود؛ روایت ایستادگی مردم، روایت رنج‌ها و امیدها، روایت همدلی و غیرت ملی بود. این مستند‌سازان و عکاسان بودند که عظمت و شکوه مراسم میلیونی تشییع پیکر قائد شهید انقلاب را برای جهانیان ثبت و منعکس ساختند.
مدیر شبکه مستند سیما با اشاره به نهمین جشنواره تلویزیونی مستند گفت: این دوره برای ما دوره‌ای در مسیر تحول و بلوغ بیشتر بود. این جشنواره در شرایط بحرانی ایام بین دو جنگ تحمیلی طی دو ماه و به بهترین نحو ممکن اجرا شد. امسال بخش محیط زیست و تنوع زیستی را به جشنواره اضافه کردیم؛ زیرا باور داریم آینده این سرزمین، به میزان توجه ما به آب، خاک، هوا، حیات‌وحش و زیست‌بوم‌های ایران وابسته است. البته باید صادقانه بگوییم که متاسفانه این حوزه، آن‌چنان که شایسته اهمیتش بود، از سوی برخی مسئولان و نهادهای ذی‌ربط مورد اقبال و حمایت قرار نگرفت. با این حال، تلویزیون همچنان بر این باور بود که مستند می‌تواند زنگ بیدارباش جامعه باشد و برای نجات طبیعت، آگاهی و مطالبه عمومی ایجاد کند.
وی اضافه کرد: برای ارتقای دقت، عدالت و اعتبار داوری نیز تعداد داوران را افزایش دادیم. این تصمیم، گامی مهم و مثبت برای بهره‌گیری از نگاه‌های متنوع‌تر و تخصصی‌تر بود؛ چراکه داوری آثار مستند، داوری درباره نگاه‌ها، تجربه‌ها و روایت‌های گوناگون از ایران و جهان است. امسال برای نخستین بار شورای سیاست‌گذاری جشنواره را به صورت رسمی تشکیل دادیم تا از نظرات متنوع، تخصصی و حرفه‌ای بهره‌مند شویم. در کنار حضور فیلمسازان شاخص و نام‌آشنا، امسال شاهد حضور پررنگ فیلمسازان جوان نیز بودیم؛ جوانانی که با نگاه تازه، جسارت و دغدغه‌های جدی، به عرصه مستندسازی آمده‌اند. به پیشنهاد دبیرخانه و هیئت داوران، جایزه‌ای با عنوان «فیلمساز جوان» به جشنواره اضافه شد؛ زیرا باور داریم آینده سینمای مستند ایران، در گرو کشف و حمایت از همین استعدادهای تازه‌نفس است.
زارع زاده با اشاره به بخش آرای مردمی جشنواره تلویزیونی مستند گفت: رأی و نظر مردم نیز همچنان برای ما جایگاهی ویژه دارد. استقبال مخاطبان از جشنواره و مشارکت آنان در انتخاب آثار، سرمایه ارزشمند ماست. از همه مخاطبان عزیز که با تماشا، همراهی و رأی خود، به جشنواره معنا بخشیدند، صمیمانه سپاسگزارم. جشنواره زمانی زنده و پویاست که با مردم و برای مردم سخن بگوید و مردم نیز در سرنوشت آن سهیم باشند. امسال از نظر تعداد جوایز و حمایت از آثار، گامی بلند برداشتیم و شاهد رشد ریالی بیش از ۱۱۷ درصدی جوایز نسبت به دوره گذشته بودیم. این رشد، فقط یک عدد نیست؛ نشانه اعتماد بیشتر به مستند، توجه جدی‌تر به این گونه ارزشمند و اراده‌ای برای حمایت از هنرمندانی است که حقیقت را با زبان تصویر روایت می‌کنند.

 

صالحی امیری: صدا و سیما، پرچم «ایران جان» را بلند کرده است
صالحی امیری وزیر میراث فرهنگی و گردشگری در این مراسم اختتامیه گفت: اگر مقاومت شهدای ما در میدان‌ها نبود، سرنوشت ایران به گونه دیگری رقم می‌خورد. صدا و سیما و مستندسازان هم آن چیزی که در اینیک سال رقم خورد را تبدیل به تصویر مستند کردند تا برای نسل‌ها به یادگار بماند. ای کاش آموزش و پرورش این اتفاقات را در کتاب‌ها بگنجاندند تا نسل‌های بعدی بدانند که چه گذشته است.
وی ادامه داد: صدا و سیما، پرچم «ایران جان» را بلند کرده که بسیار ارزشمند است. مستندسازان ما باید کاری بکنند تا اتفاقات و ایثارگری‌هاییک سال گذشته برای تاریخ ماندگار و برای مردم روایت شود.
وزیر میراث فرهنگی با اشاره به همدلی مردم بعد از جنگ تحمیلی سوم گفت: اتحاد بسیار خوبی بین مردم شکل گرفته است؛ مبادا انسجام ملی را خدشه دار کنیم و در چهره ملت ترس ایجاد شود. یک ملت تصمیم گرفت مقابل بزرگترین ارتش جهان بایستد و همه دست به دست هم دادند تا حمایت کنند.
ایشان درخواستی از رسانه ملی داشتند و تاکید کردند: از رسانه ملی درخواست دارم که تصویر واقعی این همدلی و پیروزی را به نمایش بگذارند‌‌. در این مسیر مستندسازان نقش مهم و حیاتی دارند.

 

برمهانی: مستندسازان بار سنگینی را روی دوش خود احساس کردند
محسن برمهانی معاون سیمای رسانه ملی در اختتامیه نهمین جشنواره‌ی تلویزیونی مستند گفت: سالی را سپری کردیم که هیچ موقع به این اندازه یک مستندساز بار روی دوش خودش احساس نکرده بود. اتفاقات بزرگی در طول یکسال گذشته داشتیم که بر تاریخ و تمدن ما اثر گذاشت و لزوم ثبت آن بیش از پیش مشهود بود.
وی ادامه داد: ما امام شهید خود را برای این انقلاب تقدیم کردیم؛ جنگ‌هایی داشتیم و عزیزانی را از دست دادیم. در یک مرحله بیش‌از ۱۵۰ کودک مظلوم میناب را تقدیم کردیم و یکی از خطرناکترین محصولات جنایتکارانه آمریکا در شهر لامرد مورد آزمایش قرار گرفت. در شرق تهران یک جنایت جنگی رخ داد و یک محله با خاک یکسان شد و در یک مرحله، ناوشکن دنا ما مورد اصابت قرار گرفت. فراموش نکنید که این مجموعه در حال رزم نبود، اما اعضای آن به شهادت رسیدند و آن جنایتکار پلید گفت: برای سرگرمی زدیم!
برمهانی تاکید کرد: همه اینها سوژه‌هایی است که باید از آنها فیلم مستند ساخته شود. وقتی ساخت یک مستند از یک کودک، تبدیل به نمادی جهانی می‌شود، مشخص است که اهمیت سینمای مستند تا کجاست. امیدوارم ما در رسانه ملی و سایر نهادهای تولید فیلم مستند بتوانند وظیفه خود را در قبال این روزهای تمدن ساز انجام بدهیم.

 

تقدیر از ناخدا یکم امیر مغانی فرمانده ناوشکن دنا
در بخش دیگری از این مراسم از امیر مغانی فرمانده ناوشکن دنا و خانواده ایشان تقدیر شد. او در حاشیه این مراسم تقدیر گفت: از طرف همه همکارانم در منطقه یکم بندرعباس که مشغول خدمت شبانه روزی هستند می‌خواهم از همه شما هنرمندان تشکر کنم. بهای زیادی برای دفاع از این آب و خاک داده می‌شود و مستند «فرمانده و دریا» گوشه‌ای از این زحمات بود که در مورد ناوشکن دنا ساخته شد تا براییادگار بماند. ناوشکن دنا از همان زمانی که ساخته شد، اتفاقات و مأموریت‌های مهمی را رقم زد که در مستند آقای دهنوی بخش‌هایی از آن را می‌بینید.
در این بخش از اختتامیه از مسعود دهنوی کارگردان مستند «فرمانده و دریا» هم تقدیر شد.

 

برگزیدگان بخش «عکس مستند»
جایزه سوم بهترین مجموعه عکس به سید مهرداد شریفی برای مجموعه‌ی «زخم زمین» اهدا شد.
جایزه دوم بهترین مجموعه عکس به سیدحامد موسوی برای مجموعه عکس «با دستان خالی» داده شد.
جایزه اول بهترین مجموعه عکس هم به یاسر عموزاد مهدیرجی برای مجموعه عکس «من یک اسب هستم» رسید.
جایزه بهترین مجموعه عکس در بخش «ایران عزیز» به پوریا ترابی برای مجموعه عکس «آن ۱۲ روز» داده شد.
جایزه بهترین مجموعه عکس در بخش «محیط زیست» هم به عرفان سامان‌فر برای مجموعه عکس «وقتی من پرواز کردم» داده شد.
جایزه بهترین تک عکس بخش «ایران عزیز» هم به مجید خواهی رسید.
جایزه بهترین تک عکس بخش «محیط زیست» به محمد عطایی محمدی اهدا شد.
در بخش تک عکس، جایزه سوم بهترین تک عکس به مجید حجتی اهدا شد.
جایزه دوم بهترین تک عکس به مجتبی اسماعیل‌زاد و جایزه اول بهترین تک عکس هم به حسین خسروی رسید.
در نهایت، جایزه ویژه بخش تک عکس به سید پدرام شبیری اعطا شد.

 

برگزیدگان بخش «مجموعه مستند»
جایزه سوم بهترین مجموعه مستند به رضا اکبریان گالِشکُلایی برای مجموعه مستند «آب و نون» رسید.
جایزه دوم بهترین مجموعه مستند به مجید گل عبد برای مجموعه مستند «داستان بقا» داده شد.
جایزه اول بهترین مجموعه مستند هم به خلیل زارعی برای مجموعه مستند «حیات وحش منوجان» اهدا شد.

 

پاسداشت یک عمر زحمات احمدرضا طایی
در بخش دیگری از اختتامیه نهمین جشنواره تلویزیونی مستند از یک عمر مجاهدت هنری احمدرضا طایی تقدیر شد. در این بخش تندیس جشنواره تلویزیونی مستند به وی اعطا شد.
طایی در این مراسم تقدیر از همسرش تشکر کرد.

 

برگزیدگان بخش «ایران عزیز»
در ابتدا، از ۳ مستندساز تقدیر شد.
نفر اول: سحر قناعتی برای فیلم «قلب شیشه‌ای»
نفر دوم: علی ترابی برای مجموعه «ماجرا»
نفر سوم: محسن رضازاده برای فیلم «زهرا یک روایت شخصی»
در ادامه هم از جمعی از مستندسازان که در زمان جنگ رمضان فعالیت‌های متنوعی را در عرصه مستندسازی انجام داده بودند تقدیر شد. فیلمسازان تقدیر شده بدین شرح بودند: وحید فرجی، کیومرث محمد چناری، فاطمه دولت آبادی، مجتبی عمارلو، مهدی انصاری، محمدفرج صالحی، مسعود دهنوی، احسان مفیدی کیا، محمدرضا گودرزی مهر، مطهره عدالت‌خواه، محسن اسلام زاده، حمید وکیلی و علی تک روستا.
جوایز ویژه شهرداری و سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران
از طرف سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران ۲ جایزه به دو فیلمساز مستند اهدا شد.
مهدی زمانپور کیاسری برای مستند «پشت دیوارهایسبز»رسول پولادی برای مستند «از نظر دیگران»

 

به یاد مهدی خلیلی در اختتامیه جشنواره تلویزیونی مستند
سومین نکوداشت نهمین جشنواره تلویزیونی مستند به مهدی خلیلی فیلمساز مستند و راوی بخش مهمی از کارهای محیط‌زیستی اختصاص داشت. او چندی پیش دار فانی را وداع گفت و جشنواره تلویزیونی یاد و خاطره آن هنرمند فقید را گرامی داشت.

 

برگزیدگان بخش «فیلم مستند»
* بهترین گوینده گفتار متن
جایزه بهترین گوینده گفتار متن به رضا تنهایی برای فیلم مستند «خشت و خون» اهدا شد.
* بهترین صدا
جایزه بهترین صداگذاری به سلمان ابوذر برای فیلم‌های «هدف اکبر» و «خشت و خون» رسید.
*جایزه بهترین پژوهش
جایزه بهترین پژوهش به محمد طالبی برای فیلم مستند «سفر نامه عراق عجم» رسید.
*جایزه بهترین فیلمبرداری
جایزه بهترین فیلمبرداری به مهدی آزادی برای فیلم‌های «عزیز» و «خیره به خورشید» داده شد.
*جایزه بهترین تدوین (جلوه‌های ویژه بصری)
جایزه بهترین تدوین و جلوه‌های ویژه بصری نهمین جشنواره‌ی تلویزیونی مستند به محمد بابایی برای فیلم «خون، حنا، باروت» داده شد.
*جایزه ویژه هیئت داوران برای بهترین فیلمساز جوان
جایزه این بخش به مصطفی توکل فرد برای فیلم «بابا موشک داد» داده شد.
* ۲ تقدیر ویژه هیئت داوران از مستندسازان
هیئت داوران نهمین جشنواره‌ی تلویزیونی مستند از ابوالفضل توکلی به بهانه ساخت مستند از پیشکسوتان عرصه صدا و دوبله و هنرمندان عرصه‌ی تئاتر و بازیگری تقدیر کرد.
همچنین جایزه دیگر هیئت داوران به آرمان قلی پور دشتکی برای ساخت فیلم مستند «هستی و نیستی» داده شد.
*جایزه ویژه حیات وحش و محیط زیست
جایزه سوم این بخش به خانم فرزانه حاتمی و محمدهادی اسفندیاری برای مزرع سبز فلک رسید.
جایزه دوم هم بابک عباسی برای فیلم مستند «آهنگی برای آب» داده شد.
جایزه اول این بخش به حامد سعادت برای فیلم مستند «جنگل قائم» رسید.
جایزه ویژه هیئت داوران این بخش هم به مهدی زمانپور کیاسری برای فیلم مستند «مرگ پشت دیوارهای سبز» داده شد.
* جایزه بهترین کارگردانی فیلم مستند کوتاه
دیپلم افتخار این بخش به مریم صبوری برای فیلم مستند «گلین بالا» رسید.
جایزه بهترین کارگردانی مستند کوتاه به حسن جعفری برای فیلم «بیستا برمه» داده شد.
* جایزه بهترین کارگردانی فیلم مستند نیمه بلند
دیپلم افتخار بهترین کارگردانی مستند نیمه بلند به علی شهاب الدین و محمد‌علییزدان پرست رسید.
جایزه بهترین کارگردانی مستند نیمه بلند به محمدرضا خوش فرمان برای فیلم «اسپانک» داده شد.
*جایزه بهترین کارگردانی فیلم مستند بلند
دیپلم افتخار این بخش به جمشیدبیات ترک برای فیلم امین الضرب رسید.
جایزه بهترین کارگردانی مستند بلند به جعفر صادقی برای فیلم مستند «رویای شهر حلقه‌ها» داده شد.
* جایزه ویژه دبیر جشنواره
جایزه ویژه دبیر جشنواره به پاس توجه مستمر به مسائل زنان و جامعه به مهدیه سادات محور داده شد.
جایزه ویژه دیگر دبیر جشنواره به سعید فرجی برای فیلم «فریم‌های فلسطینی» داده شد.
*جایزه بهترین فیلم مستند جشنواره
جایزه بهترین فیلم مستند جشنواره به عقیل جماعتی برای فیلم مستند «خشت و خون» رسید.
* جایزه بهترین فیلم مستند کوتاه از نظر مخاطبان
رسول پولادی برای فیلم مستند «از نظر دیگران» جایزه این بخش را گرفت.‌
* جایزه بهترین فیلم مستند نیمه بلند از نظر مخاطبان
وحید امرایی برای فیلم مستند «سایدا» این جایزه را دریافت کرد.
* جایزه بهترین فیلم مستند بلند از نظر مخاطبان
رفیع الدین اسماعیلی برای فیلم مستند «بی مریم» این جایزه را دریافت کرد.
*جایزه ویژه میراث فرهنگی
میلاد شاه جانی برای فیلم«آواز شمشیر بر پشت سنگرهای شیشه‌ای» این جایزه را دریافت کرد.