- جمعه 30 آبان 1404 - 15:05
- کد خبر : 180469
- هنرمندان

«عکسهای تئاتر در آرشیو عکاسان خاک میخورند؛ نه حمایتی هست و نه درکی از ارزش تصویر» به گزارش سینماخانه؛ محنتی با انتقاد از نبود حمایت از عکاسان تئاتر، معتقد است بسیاری از عکسها هرگز دیده نمیشوند و دستمزد واقعی برای این حرفه پرداخت نمیشود. او از مشکلات ساختاری روابطعمومی تئاتر، تأثیر رسانهها و ضرورت تغییر […]
«عکسهای تئاتر در آرشیو عکاسان خاک میخورند؛ نه حمایتی هست و نه درکی از ارزش تصویر»
به گزارش سینماخانه؛ محنتی با انتقاد از نبود حمایت از عکاسان تئاتر، معتقد است بسیاری از عکسها هرگز دیده نمیشوند و دستمزد واقعی برای این حرفه پرداخت نمیشود. او از مشکلات ساختاری روابطعمومی تئاتر، تأثیر رسانهها و ضرورت تغییر نگاه جامعه به هنر نمایش میگوید.
چه شد که مسیر حرفهای شما به سمت ترکیب روابطعمومی و عکاسی تئاتر هدایت شد؟
مسیر من در حوزه روابطعمومی و عکاسی دو مسیر کاملاً مستقل از هم هستند و اصولاً این دو را با هم انجام نمیدهم، مگر در شرایط خاص. از نظر من روابطعمومی یک بحث جداگانه در تئاتر است و عکاسی نیز همینطور. البته عکاسی تئاتر را میتوان زیرشاخه روابطعمومی دانست، اما در عمل هرکدام دنیای مستقل خود را دارند.
ورودتان به دنیای تئاتر از کجا شروع شد و نخستین تجربه عکاسیتان چه خاطرهای دارد؟
در مقطع کاردانی، ترم دوم دانشگاه، با مقوله عکاسی تئاتر آشنا شدم و بعد از تحقیق، به این ژانر علاقهمند شدم. عکاسی تئاتر دنیای گستردهای دارد که ساعتها میتوان دربارهاش صحبت کرد.
پروژه های عکاسی من در نمایش هوموریباس به کارگردانی یاسر خاسب بود و نمایش «وقتی ما برمیگردیم، دو پا آویزان میماند» به کارگردانی ابراهیم پشت کوهی؛ هر دو در تالار حافظ اجرا شدند. در نمایش «کلارینت» و «صبح بخیر »هم به عنوان عکاس فعالیت کردم. کمکم وارد گروههای بیشتری شدم و تجربه عکاسی از اجراهای مختلف را پیدا کردم.
یکی از تجربههای مهمم عکاسی از نمایش «کلارینت» در تئاتر شهر بود. نمایشنامه از سیروس همتی بود و قبل از اجرای ما، نمایش «صبحخیر» آقای همتی اجرا میشد که از آن هم عکاسی کردم و گزارشش را برای خبرگزاری برنا منتشر کردم؛ چون همان سال (۹۳) عکاس خبری برنا بودم. تجربههای ابتدایی عکاسی تئاتر همیشه شیریناند.
آیا فکر میکردید روزی روابطعمومی و عکاسی برای شما به یک هویت مشترک تبدیل شوند؟
نه. این دو برای من هویت مشترک ندارند. هرکدام فیلد و سختیهای خاص خود را دارند. در عکاسی، سختی کار این است که از نظر من باید همان شب عکسها را تحویل بدهید. در روابطعمومی بار یک گروه را میکشید تا اثر دیده شود. این دو کاملکنندهاند، اما یکی نیستند.
عکاسی تئاتر چه چالشهایی دارد که آن را از دیگر شاخههای عکاسی متمایز میکند؟
عکاسی تئاتر چالشهای زیادی دارد؛ از جمله اینکه بسیاری وارد این حرفه شدهاند و درآمد آنچنان بالایی ندارد. هیچ حمایتی هم از عکاسان تئاتر نمیشود. بسیاری از عکسهای ما در هاردها میمانند و دیده نمیشوند. اگر دستمزد واقعی پرداخت شود و اهمیت کار عکاس تئاتر درک شود، این حوزه میتواند بسیار زیباتر و پربارتر باشد.
متأسفانه برای برگزاری یک نمایشگاه عکس تئاتر نیز باید انجمن عکاسان خانه تئاتر تأیید بدهد که این امر بهنظر من اشتباه بزرگی است.
برای ثبت یک لحظه ناب در صحنه، بیشتر به پیشبینی بازیگران تکیه میکنید یا غریزه عکاسانه؟ نورپردازیهای متغیر تئاتر چطور؟
یک عکاس تئاتر بیشتر از غریزه و حس خود استفاده میکند. هر فریم باید بخشی از روایت نمایش باشد. نورپردازی تأثیر فراوانی دارد اما گاهی نور بسیار کم است و ثبت لحظه دشوار میشود؛ بهخصوص وقتی عکاس لنز مناسب نداشته باشد. در عکاسی تئاتر همهچیز آماده است؛ مهمترین کار شکار لحظهای است که معنا و مفهوم را منتقل کند.
آیا سبک یا امضای شخصی در عکسهایتان دارید؟ اگر بله، چطور شکل گرفت؟
بله. در عکاسی تئاتر امضای شخصی خودم را دارم. برخی عناصر و ترفندها را در قاب میگذارم که کمتر عکاسی به آنها توجه میکند. اینها بهتدریج و در تجربههای متعدد شکل گرفتهاند.
نقش دراماتورژی نمایش در انتخاب لحظات عکاسی چقدر مهم است؟
دراماتورژی چه در نمایش و چه در عکاسی، اساس معناست. در نمایش، نقطه اوج و لحظه یکتایی توسط دراماتورژی شکل میگیرد. در عکاسی نیز هر عنصر تصویری—نور، زاویه، کادر—باید در خدمت پیام نمایش باشد. دراماتورژی باعث میشود عکس صرفاً ثبت نباشد؛ روایت و تفکر باشد. در یک جمله: دراماتورژی قلب اثر است؛ چه روی صحنه، چه پشت لنز.
روابطعمومی تئاتر در ایران چه مشکلات یا ضعفهایی دارد؟
بزرگترین مشکل این است که کارگردانها انتظار پر شدن سالن را از روابطعمومی دارند، درحالیکه این اشتباه است. پرشدن سالن به کیفیت اثر، متن، بازیگران و مسیر تبلیغاتی درست مربوط است. روابطعمومی مسئول پر کردن سالن نیست.
مشکل دیگر این است که گروهها خیلی دیر سراغ روابطعمومی میروند؛ معمولاً بعد از بازبینی! درحالیکه روابطعمومی باید از آغاز تمرینها کنار گروه باشد؛ از تهیه مجوزها تا هماهنگیها و مسیر تبلیغاتی.
یک مدیر روابطعمومی موفق در تئاتر باید چه مهارتهایی داشته باشد؟
مهمترین مهارت، داشتن ارتباطات گسترده و مؤثر است؛ چه در بخش خصوصی و چه دولتی. این ارتباطات کمک میکند روزهای ویژه رسانهای، نقد، گزارش، مصاحبه و برنامههای خبری با کیفیتتر انجام شود و نمایش بهتر دیده شود.
در ساختن ارتباط میان رسانه، گروه اجرایی و مخاطب از چه تکنیکهایی استفاده میکنید؟
روابط بین این سه را با روایتسازی انسانی و واقعی میسازم. بهجای تبلیغ صرف، داستان خلق اثر و تلاشهای پشتصحنه را بیان میکنم. هویت بصری و لحن یکپارچه ایجاد میکنم و با رسانهها شفاف و در دسترس هستم تا اعتماد شکل بگیرد.
در ارتباط با مخاطب، از زبان ساده، تصاویر واقعی و پشتصحنهها استفاده میکنم تا حس مشارکت ایجاد شود؛ که مخاطب فقط تماشاگر نباشد، بخشی از مسیر اجرا باشد.
چقدر معتقدید روابطعمومی میتواند روی فروش و دیدهشدن یک نمایش اثرگذار باشد؟
روابطعمومی مسئول «ساختن اعتبار و اعتماد» است، نه مسئولیت مستقیم فروش. روابطعمومی با روایتسازی، مدیریت محتوا و ارتباط با رسانهها اثر را در مرکز توجه قرار میدهد. اما فروش بلیت یک مبحث جدی و تخصصی است و تکنیکهای خودش را دارد. متأسفانه بعضی کارگردانها از شب اول انتظار فروش کامل دارند که واقعبینانه نیست.
پیش از شروع عکاسی، چقدر نمایش را میشناسید؟ متن را میخوانید یا به تمرینات اکتفا میکنید؟
بیشتر وقتها در تمرینها حضور دارم و از همان ابتدا روند شکلگیری نمایش را دنبال میکنم. همین حضور باعث میشود ساختار داستان، اوجها و ریتم کار را خوب بشناسم. برخی عکاسان متن را میخوانند، اما من معمولاً با همراهی تمرینها به شناخت کامل میرسم.
رسانههای امروز چه تأثیری بر آینده تئاتر دارند؟
بهعنوان فعال رسانه و روابطعمومی باید بگویم که رسانه نقش مهمی در آینده تئاتر دارد. رسالت رسانه آگاهیبخشی، روایت پشتصحنهها و طرح مشکلات است. رسانه باید درست بنویسد، درست نقد کند و از هنرمندان حمایت کند.
متأسفانه حمایت کافی از بچههای تئاتر وجود ندارد و برخی ساختارها ناکارآمدند. رسانه باید مشکلات را بگوید تا اصلاح شود، نه اینکه به آنها اضافه کند. وقتی خبرنگاری نقد مینویسد، حتماً دلایل دارد؛ باید به او اعتماد شود.
عکاسی تئاتر بیشتر ثبت است یا تفسیر؟
عکاسی تئاتر بیش از هرچیز ثبت لحظات ماندگار است؛ اما ثبتِ معنادار که لایهای از تفسیر در خود دارد. متأسفانه بسیاری از عکسهایی که ثبت میکنیم در هاردها خاک میخورند و دیده نمیشوند.
بزرگترین تغییری که دوست دارید در نگاه جامعه به تئاتر ایجاد شود چیست؟
دوست دارم مردم بیشتر تئاتر ببینند، تئاتر را تحلیل کنند و تفاوت تئاتر خوب و بد را تشخیص بدهند. ورود بیضابطه افراد ناآماده به عرصه تئاتر آسیبزاست. هرکسی نباید بدون تجربه و آموزش مجوز بگیرد. اگر از پشتپردهها بخواهیم حرف بزنیم، آینده تئاتر لطمه میبیند. من واقعاً میخواهم چراغ تئاتر روشن بماند و نسل تازهوارد حمایت شود، دستمزدها پرداخت شود و بیعدالتیها پایان پیدا کند.
سینماخانه / سهیلا انصاری
نظرات