- پنجشنبه 28 آبان 1405 - 11:32
- کد خبر : 197070
- تئاتر

«نقش زن»؛ زنی که میان خاطره، رنج و صحنه گرفتار مانده است نمایش «نقش زن» به نویسندگی فرهاد آییش و کارگردانی و بازیگری مهتاب باجلان، تجربهای تأملبرانگیز درباره زن، حافظه، زخمهای گذشته و تنهایی انسان است؛ روایتی که از دل یک موقعیت به ظاهر ساده، به لایههای عمیقتری از روان و زندگی زنانه راه پیدا […]
«نقش زن»؛ زنی که میان خاطره، رنج و صحنه گرفتار مانده است
نمایش «نقش زن» به نویسندگی فرهاد آییش و کارگردانی و بازیگری مهتاب باجلان، تجربهای تأملبرانگیز درباره زن، حافظه، زخمهای گذشته و تنهایی انسان است؛ روایتی که از دل یک موقعیت به ظاهر ساده، به لایههای عمیقتری از روان و زندگی زنانه راه پیدا میکند.
داستان زنی که روزگاری بازیگر تئاتر بوده و اکنون در تیمارستان، گذشته و خاطرات بازیگریاش را مرور میکند، بستری فراهم میآورد تا مرز میان واقعیت و خیال، زندگی و نقش، و آنچه انسان تجربه کرده با آنچه بر صحنه بازآفرینی میکند، به شکلی مبهم و دردناک درهم تنیده شود. گویی صحنه برای این زن تنها محل بازی نیست، بلکه پناهگاهی برای بازگشت به گذشته، بازگویی رنجها و شاید تلاش برای فهمیدن خویشتن است.
یکی از نقاط قوت نمایش، بازی فوقالعاده مهتاب باجلان است. او با حضوری مؤثر و بازیای که ظرفیتهای روانی شخصیت را به نمایش میگذارد، مخاطب را با زنی مواجه میکند که در پس نقشها، خاطرات و شکستهایش هنوز به دنبال دیدهشدن و شنیدهشدن است. بازی او نه صرفاً بازنمایی یک وضعیت روانی، بلکه تلاشی برای آشکار کردن زخمهایی است که شاید سالها در سکوت باقی ماندهاند. شخصیت در لحظاتی میان بازیگری و زندگی واقعی معلق است؛ انگار دیگر نمیتوان بهسادگی تشخیص داد کدام بخش از وجود او نقش است و کدام بخش حقیقتی است که تحملش دشوار شده.
نورپردازی نمایش از نقاط قوت چشمگیر آن است. نور نه فقط عنصری زیباییشناسانه، بلکه ابزاری برای ساختن فضای ذهنی شخصیت و برجسته کردن تنهایی، اضطراب و گسست او از جهان پیرامون است. هماهنگی طراحی صحنه و لباس با فضای نمایش نیز قابل توجه است؛ انتخابهایی که بهجای تحمیل جلوههای بصری، در خدمت جهان اثر قرار گرفتهاند و به شکلگیری اتمسفر آن کمک میکنند.
در لایههای زیرین نمایش، اشاره به خشونت علیه زنان، آزارهای دوران کودکی و خودکشی مادر، ابعاد تلختری به روایت میبخشد. این زخمها صرفاً خاطراتی از گذشته نیستند، بلکه گویی در اکنون شخصیت حضور دارند و بر هویت، روان و شیوه مواجهه او با جهان تأثیر گذاشتهاند. نمایش از این طریق یادآور میشود که خشونت، بهویژه خشونتی که در کودکی تجربه میشود، ممکن است سالها بعد نیز در شکلهای مختلف ادامه پیدا کند؛ در سکوت، در رفتار، در حافظه و حتی در نقشهایی که فرد برای زنده ماندن به خود میگیرد.
«نقش زن» را میتوان روایتی از زنانی دانست که گاهی در زندگی، ناخواسته نقشهایی را بازی میکنند که دیگران برایشان نوشتهاند؛ نقش قربانی، نقش سکوت، نقش تحمل، نقش فراموش کردن. اما در میان این نقشها، میل به بازپسگیری صدا و هویت نیز وجود دارد؛ میلی که شاید در تئاتر، در بازگویی خاطره یا در مواجهه با گذشته مجال بروز پیدا کند.
این نمایش با تکیه بر بازی خوب، نورپردازی چشمگیر و هماهنگی عناصر بصری، تجربهای قابل تأمل خلق میکند؛ تجربهای که پس از پایان اجرا نیز ذهن را به خود مشغول نگه میدارد و مخاطب را با پرسشهایی درباره رنجهای پنهان، حافظه و سهم جامعه در شکلگیری زخمهای فردی مواجه میکند.
تماشای «نقش زن» تجربهای خوب و تأثیرگذار بود؛ نمایشی که بیش از آنکه بخواهد پاسخی قطعی بدهد، فضایی برای دیدن، حس کردن و فکر کردن ایجاد میکند. شاید مهمترین پرسش آن همین باشد: وقتی تمام عمر در حال بازی کردن نقشهایی هستیم که زندگی به ما تحمیل کرده، لحظهای برای خودِ واقعیمان باقی میماند؟
سینماخانه / سهیلا انصاری

نظرات